دنیای اقتصاد - عباس بیات : صنعت دوده در بازار سهام طی سالهای اخیر مسیر رشد و توسعه را باثبات نسبی طی کرده و توانسته جایگاه خود را در زنجیره تامین تایر و صنایع پاییندستی مستحکم کند. این گروه درحالیکه در بلندمدت روند افزایشی در تولید، درآمد و سودآوری تجربه کرده، در سالجاری با فشارهای مقطعی و نوسان فصلی مواجه شدهاست. کاهش مقادیر تولید و کندی رشد درآمد، تصویر کوتاهمدتی متفاوت از روند بلندمدت ایجادکرده و نشان میدهد عملکرد شرکتها به مدیریت هزینهها، بهرهوری عملیاتی و واکنش به تغییرات بازار وابسته است. در چنین فضایی، برخی شرکتها توانستهاند با کارآیی بالاتر و کنترل بهتر هزینهها همچنان پیشتاز سودآوری باقیبمانند، درحالیکه کل صنعت تحتتاثیر شرایط محیطی و محدودیتهای تولید با چالشهایی روبهرو شدهاست.
معکوسشدن روند تولیدات
بررسی روند ۱۳ساله تولید در گروه دوده نشان میدهد این صنعت در افق بلندمدت، مسیر افزایشی باثباتی را طی کردهاست. در این بازه، بهطور میانگین سالانه ۱۱درصد به حجم تولیدات افزوده شده و متوسط تولید سالانه به ۸۸هزار و ۹۲۶تن رسیدهاست. در سال۱۴۰۳ حجم تولید صنعت به ۱۴۳هزار و ۴۱۸تن رسیدکه نسبت به سالقبل آن رشد ۲درصدی را نشان میدهد. هرچند نرخ رشد سالانه در این مقطع محدود بوده، اما مقایسه این سطح تولید با متوسط تاریخی، از جهش ۶۱درصدی حکایت دارد. این اختلاف نشان میدهد صنعت در سالهای اخیر به سطحی بالاتر از میانگین بلندمدت خود منتقل شدهاست. با وجود تصویر مثبت در مقیاس بلندمدت، بررسی دادههای فصلی سالجاری حاکی از افت تولید در هر سه فصل نخست است. در تمام این بازهها، میزان تولید نسبت به دوره مشابه سالگذشته کاهشیافته که میتواند ناشی از محدودیتهای انرژی، کاهش تقاضا و مسائل عملیاتی باشد.
در فصل پاییز مجموعا ۳۱هزار و ۲۴۴تن دوده توسط سه شرکت بورسی این صنعت تولید شد که نسبت به پاییز سالگذشته افت ۱۴درصدی را ثبت کرد. این کاهش دو رقمی، نشان میدهد فشار بر سمت تولید در نیمه دوم سالتشدید شدهاست. مجموع تولیدات امسال شرکتهای بورسی صنعت دوده به حدود ۱۰۵هزارتن رسیده که نسبت به ۱۰ماهه نخست سالقبل افت ۱۳درصدی داشتهاست. این کاهش در مقیاس تجمیعی، تصویر محتاطانهتری از عملکرد عملیاتی صنعت در سالجاری ارائه میدهد.
در میان شرکتهای این گروه، «شصدف» و «شکربن» با ثبت افت ۱۵درصدی در مقدار تولید، بیشترین کاهش را تجربه کردند. در مجموع، صنعت دوده درحالیکه در افق بلندمدت مسیر توسعه را طی کرده، در سالجاری با افت مقطعی تولید مواجه شدهاست. تداوم یا توقف این روند کاهشی، به متغیرهایی همچون سطح تقاضای داخلی، وضعیت صنایع پاییندستی و شرایط تامین مواد اولیه و انرژی وابسته خواهد بود.
پاییز کمرمق در سایه افت تولید
بررسی روند درآمد فروش تولیدکنندگان دوده در بازار سهام نشان میدهد این صنعت طی ۱۴ سالگذشته بهطور میانگین سالانه ۴۷درصد رشد درآمد را ثبت کردهاست. در سال۱۴۰۳ مجموع درآمد صنعت دوده به ۸هزار و ۴۵۲میلیاردتومان رسیدکه نسبت به سالقبل آن رشد ۳۴درصدی را نشان میدهد. با وجود این عملکرد مثبت، مقایسه نرخ رشد سالگذشته با متوسط تاریخی صنعت حاکی از افت ۱۳درصدی شتاب رشد درآمد است.
این کاهش سرعت رشد میتواند نشانهای از ورود صنعت به فازبلوغ نسبی یا محدودیت در افزایش نرخها باشد. همزمان با کاهش مقادیر تولید در سالجاری، درآمد شرکتهای دودهای نیز رشد چشمگیری را تجربه نکرد. در فصل پاییز مجموع درآمد این شرکتها به ۲هزار و ۴۳۸میلیاردتومان رسیدکه تنها ۱۵درصد بالاتر از مدت مشابه سالقبل بود. این نرخ رشد محدود، فاصله معناداری با میانگین تاریخی صنعت دارد و از افت مومنتوم درآمدی حکایت میکند.در بازه دهماهه، مجموع درآمد تولیدکنندگان دوده بورس تهران به ۷هزار و ۹۶۷میلیاردتومان رسیدکه نسبت به دوره مشابه سالگذشته رشد ۱۷درصدی را ثبت کرد.
این سطح از رشد هرچند همچنان مثبت است، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت صنعت، از کاهش آهنگ توسعه درآمدی خبرمیدهد.در میان شرکتهای این گروه، «شدوص» بهترین عملکرد را در سالجاری بهثبت رساند. این شرکت که در بخش تولید نیز کمترین افت را تجربه کردهبود، در متغیر درآمدی نیز با رشد ۲۵درصدی، جایگاه برتر را به خود اختصاص داد. همگرایی عملکرد تولید و درآمد در این نماد میتواند نشانهای از مدیریت کارآمدتر یا ترکیب فروش مطلوبتر باشد. در مجموع، صنعت دوده پس از سالها رشد پرشتاب درآمدی، در سالجاری با کاهش شیب صعود مواجه شدهاست. تداوم این وضعیت به روند تولید، سیاستهای نرخگذاری و وضعیت تقاضای صنایع پاییندستی وابسته خواهد بود.
حاشیه سود پایدار دوده
بررسی روند سودآوری گروه دوده نشان میدهد میانگین حاشیه سود این صنعت در سالهای اخیر حدود ۱۵درصد بودهاست. این سطح سودآوری، نشاندهنده توان شرکتها در مدیریت هزینههای تولید و حفظ بهرهوری عملیاتی در شرایط متغیر بازار است و زمینه رشد تدریجی سودآوری را فراهم کردهاست. در سال۱۴۰۳ حاشیه سود گروه دوده به ۲۱درصد رسیدکه نشاندهنده رشد ۶درصدی نسبت به میانگین تاریخی است. این افزایش، بهبود کارآیی عملیاتی و مدیریت هزینهها را در کنار رشد درآمدها بازتاب میدهد و چشمانداز سودآوری صنعت را تقویت کردهاست. با وجود تصویر مثبت سالانه، بررسی فصلی نشان میدهد میانگین حاشیه سود صنعت دوده طی دو فصل نخست سالجاری به ۱۹درصد کاهشیافتهاست.
این افت ناشی از کاهش متغیرهای تولید و درآمدی بوده و بیانگر فشار موقت بر سودآوری شرکتها در کوتاهمدت است. در میان تولیدکنندگان بورسی، شرکت «شکربن» بهترین عملکرد سودآوری را بهثبت رساندهاست. این شرکت در سال۱۴۰۳ و همچنین در تابستان امسال حاشیه سود ۲۴ و ۲۹درصدی را ثبت کرده و عنوان پرسودترین تولیدکننده دوده بازار سهام را به خود اختصاص دادهاست. چنین عملکردی، نشاندهنده مدیریت بهینه هزینه و بهرهبرداری موثر از ظرفیت تولیدی است. در مجموع، صنعت دوده درحالیکه در بلندمدت روند سودآوری افزایشی دارد، در کوتاهمدت تحتفشار کاهش تولید و درآمد با نوسان حاشیه سود مواجه بودهاست. نمادهایی مانند شکربن نشان میدهند تمرکز بر کارآیی عملیاتی میتواند اثر قابلتوجهی بر حفظ سودآوری در شرایط چالشبرانگیز داشتهباشد.
برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید
نظرات