ریزش عرضه شمش بورسی
دنیای اقتصاد : ابهام در سیاست ارزی و فاصلهگرفتن بورس کالا از دستورالعمل رسمی قیمتگذاری، شمش فولاد را به کانون سردرگمی بازار تبدیل کرده است. جایی که حذف نرخهای مرجع، محاسبات دلاری نامتعارف و افزایش معاملات، همزمان شفافیت قیمتها را کاهش داده و ریسک تصمیمگیری را برای فعالان زنجیره فولاد بالا برده است.
ریزش عرضه شمش بورسی
در هفتههای اخیر، نحوه قیمتگذاری شمش فولاد در بورس کالای ایران به یکی از مهمترین و در عین حال مبهمترین موضوعات بازار فولاد تبدیل شده است. ابهامی که ریشه آن را باید در همزمانی اجرای یک دستورالعمل جدید، تغییرات سیاست ارزی بانک مرکزی و فاصله گرفتن نرخهای رسمی و غیررسمی ارز جستوجو کرد. حدود سه هفته پیش، درست در مقطعی که نرخ پایه عرضه مقاطع طویل فولادی مطابق با دستورالعمل جدید و بر مبنای نرخ ارز تجاری بانک مرکزی تعیین میشد، یک تحول مهم در سیاست ارزی رخ داد. همزمان با تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی، نرخ دلار اسکناس که پیشتر تحت عنوان «تکنرخیسازی ارز تجاری» روی تابلوی بانک مرکزی درج میشد، بهطور ناگهانی حذف شد. این اتفاق، عملا اجرای دقیق دستورالعمل قیمتگذاری فولاد را وارد هالهای از ابهام کرد. در ادامه مشخص شد که یکی از ارکان اصلی دستورالعمل، یعنی تبصره ۴ که قیمتگذاری را به نرخ ارز تجاری بانک مرکزی گره میزد، در عمل کنار گذاشته شده است. این موضوع زمانی پررنگتر شد که شمش بلوم در بورس کالا با تعدیل نرخ و بر مبنای ضریب ۹۰ درصدی دلار ۱۱۸ هزار تومانی عرضه شد. نرخی که در نهایت به قیمت شمش ۴۰۶ دلاری درب کارخانه انجامید. این شیوه قیمتگذاری، هرچند بهظاهر با منطق تعدیل همراه بود، اما عملا از چارچوب رسمی دستورالعمل فاصله گرفت.
فاصله قیمتهای بورسی با واقعیت
در هفته بعد از آن، نشانههای بیشتری از تغییر رویکرد کمیته تصمیمگیری بورس کالا نمایان شد. به نظر میرسد پس از تعیین یک نرخ پایه خارج از دستورالعمل و مبتنی بر دلار ۱۱۸ هزار تومانی، تبصره ۴ بهطور کامل کنار گذاشته شد و ادامه مسیر قیمتها به دامنه نوسان مثبت و منفی ۳ درصد معاملات سپرده شد. این تصمیم، اگرچه میتوانست به پویایی بازار کمک کند، اما بهدلیل نبود یک مرجع شفاف ارزی، بر سردرگمی فعالان بازار افزود. در همین بازه زمانی، مرکز مبادله ارز و طلا نیز از ۲۲ دیماه اقدام به حذف نرخ اسکناس از وبسایت رسمی خود کرد. از آن پس، تنها نرخ اعلامی این مرکز، نرخ حواله ارز در بازار ارز تجاری است. نرخی که براساس مبادلات واقعی شرکتها کشف قیمت میشود و حدود ۹۵ درصد از کل مبادلات ارزی کشور را پوشش میدهد. در مقابل، نرخ اسکناس که پیشتر عمدتا برای ارزهای خدماتی مانند ارز مسافرتی و براساس فرمولهای از پیش تعیینشده اعلام میشد، از چرخه اطلاعرسانی حذف شد. هدف بانک مرکزی از این اقدام، کاهش ذهنیت دونرخی ارز و حرکت به سمت شفافسازی عنوان شده است، بهویژه آنکه در هفته دوم دیماه، ارز مبادلهای به سمت تکنرخی شدن حرکت کرده بود.
با این حال، بررسی معاملات اخیر شمش در رینگ صادراتی بورس کالا، پرسشهای جدیدی را مطرح میکند. اگر نرخ تسعیر شمش بلوم صادراتی را مطابق گزارشها حدود ۱۳۰ هزار تومان در نظر گرفت، فروش شمش با قیمت ۵۴میلیون تومان به معنای نرخ تقریبی ۴۱۷ دلار درب کارخانه است. این عدد اما با واقعیتهای بازار جهانی و گزارشهای موجود همخوانی ندارد؛ چراکه شمش صادراتی فوب ایران در حال حاضر حدود ۳۹۵ دلار به ازای هر تن گزارش میشود که معادل درب کارخانه آن باید در محدوده ۳۸۰ دلار باشد. بر همین اساس، میتوان با یک محاسبه معکوس، نرخ واقعی دلار تسعیرشده در این معامله را حدود ۱۴۲ هزار تومان برآورد کرد. این یعنی شمش معاملهشده، حداقل با چنین نرخی از ارز قیمتگذاری شده است.
نرخی که میانگینی از دلار حدود ۱۶۰ هزار تومانی بازار طلا و دلار ۱۳۰ هزار تومانی بازار ارز تجاری محسوب میشود. این وضعیت نشان میدهد که بهرغم تلاشهای بانک مرکزی برای نزدیککردن نرخها و حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز، شکاف میان نرخ ارز تجاری و نرخهای غیررسمی همچنان پابرجا است. در نتیجه، قیمتگذاری شمش فولاد در بورس کالا نیز ناخواسته تحتتاثیر این شکاف قرار گرفته و از شفافیت و پیشبینیپذیری فاصله گرفته است. موضوعی که در صورت تداوم، میتواند به چالش جدیتری برای کل زنجیره فولاد کشور تبدیل شود. بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران طی هفته دوم معاملاتی بهمنماه نشان میدهد که نسبت حجم معاملات به عرضه شمش از ۲۳ درصد در هفته گذشته به ۴۴درصد افزایش داشته است. بررسیها نشان میدهد که حجم عرضه این محصول میانی زنجیره فولاد در روز ۱۳بهمنماه ۱۴۰۴ نسبت به هفته گذشته افت ۲۱ درصدی داشته است.
بررسی معاملات نشان میدهد بورس کالای ایران میزبان عرضه ۱۶۹ هزار و ۶۱۵ تن شمش بود که با توجه به ثبت تقاضای ۰.۹ برابری نسبت به عرضه ۴۴درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون شمش در معاملات روز ۱۳ بهمنماه ۴۲ هزار و ۵۳۰ تومان بهازای هر کیلوگرم بود و قیمت پایه تعیین شده برای عرضههای شمش در بازه ۳۹ هزار و ۷۰۰ تومان تا ۴۵ هزار و ۲۸۷ تومان بهازای هر کیلوگرم تعیین شد و میانگین قیمت پایه برای این محصول نیز ۴۲ هزار و ۴۹۳ تومان بهازای هر کیلوگرم گزارش شد که نسبت به هفته گذشته رشد ۱.۱ درصدی را بهثبت رسانده است. همچنین بررسی رینگ فیزیکی نشان میدهد میزان معاملات در روز مورد بررسی نسبت به هفته گذشته افزایش ۳۴ درصدی داشته است. همچنین بررسی تالار صنعتی و معدنی بورس کالای ایران نشان میدهد این بازار روز یکشنبه ۱۲ بهمنماه میزبان عرضه ۷۶ هزار تن آهن اسفنجی بود که باتوجه به ثبت تقاضای ۱.۵ برابری نسبت به عرضه، ۹۷ درصد از عرضهها مورد معامله قرار گرفت. قیمت میانگین موزون هر کیلوگرم آهن اسفنجی در معاملات اخیر نسبت به هفته گذشته ۶.۳درصد افزایش داشت و به ۲۲ هزار و ۸۲۳ تومان بهازای هر کیلوگرم رسید. قیمت میانگین موزون معاملات آهن اسفنجی در هفته گذشته ۲۱ هزار و ۴۷۰ تومان بهازای هر کیلوگرم بود.
برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید
نظرات