دنیای اقتصاد: نقره فلزی گرانبها است که با توجه به کاربرد دوگانه خود به عنوان ابزاری برای پوشش ریسک و فلزی با کاربردهای صنعتی جایگاه ویژهای در اقتصاد جهانی دارد. قیمت این فلز در سال ۲۰۲۵ با رشد چشمگیر خود توجه سرمایهگذاران را بیش از پیش به خود جلب کرد. در ایران نیز ، این فلز هم در قالب گواهی سپرده کالایی و هم در قالب صندوقهای قابل معامله با استقبال فعالان بازار مواجه شده است.
درخشش نقره در سبد دارایی
نقره به عنوان یک فلز گرانبها با کاربردهای صنعتی فراوان، سابقه حضور طولانی در بورسهای کالایی جهانی دارد و معاملات آن در این بستر از قرن نوزدهم میلادی آغاز شده است. معاملات آتی نقره از دهه ۱۹۶۰ در بورس کامکس آمریکا بهطور رسمی شروع شد. این بورس ابتدا بر معاملات فلزات پایه مانند مس تمرکز داشت، اما با افزایش تقاضای سرمایهگذاری در دوران تورم دهه ۶۰ و ۷۰، قراردادهای آتی استاندارد نقره (با اندازه ۵هزار اونس و عیار ۹۹۹) معرفی شد و به سرعت به یکی از پرحجمترین بازارها تبدیل شد. در سال ۱۹۸۰، بحران سفتهبازی در کامکس منجر به سقوط بازار و تغییراتی در مقرراتی مانند محدودیت موقعیتهای معاملاتی شد.
در بورس فلزات لندن که در سال ۱۸۷۷ تاسیس شد، نقره از سال ۱۹۸۹ به عنوان فلز گرانبها به معاملات اضافه شد. با وجود اینکه بورس فلزات لندن بر معاملات فلزات پایه متمرکز است و معاملات نقره آن عمدتا از طریق قراردادهای آتی انجام میشود؛ این بورس با سیستم تحویل فیزیکی در انبارهای جهانی خود(از جمله انبارهای سنگاپور و روتردام)، نقشی کلیدی در قیمتگذاری جهانی این فلز ایفا میکند. این بورس در سال ۲۰۲۳، بیش از ۲۰ درصد معاملات فلزات گرانبها را به خود اختصاص داده بود. همچنین بازار خارج از بورس (OTC) تحت نظارت انجمن بازار شمش لندن، از دهه ۱۹۱۰ معاملات نقره را استانداردسازی کرد و قیمت مرجع روزانه را معرفی کرد که تا امروز هم ادامه دارد و مبنای تسویه قراردادها در بورس کامکس و فلزات لندن است.
در بورسهای دیگر مانند بورس آتی شانگهای نیز معاملات نقره در جریان است. بورس آتی شانگهای در سال ۱۹۹۹ راهاندازی شد و قراردادهای آتی نقره از سال ۲۰۱۲ به معاملات این بورس اضافه شد و با رشد تقاضای صنعتی چین حجم آن به بیش از ۵۰ میلیون قرارداد در سال ۲۰۲۴ رسید. رشد تقاضای صنعتی چین به افزایش تقاضا و در نتیجه حجم معاملات این فلز گرانبها در بورسهای آسیایی مانند بورس آتی شانگهای منجر شده است و تاثیر بورسهای آسیا بر قیمت جهانی را افزایش داده است. هند نیز از سال ۲۰۰۶ نقره را به معاملات بورس کالای این کشور اضافه کرده است و با افزایش حجم و ارزش معاملات این فلز در این بورس، بورس کالای هند در حال تبدیل شدن به یکی از مراجع مهم معاملات نقره در جنوب آسیا است. این بورسها با ابزارهایی مانند صندوقهای قابل معامله (ETF)، گواهیهای سپرده کالایی و دیگر ابزارهای مشتقه، نقره را به یکی از گزینههای اصلی سرمایهگذاران برای کسب سود و افزایش تنوع سبد داراییهای خود تبدیل کردهاند. در دهه اخیر هم این بورسها با ادغام فناوری بلاکچین برای ردیابی عرضه، شفافیت را در بازار این فلز گرانبها افزایش دادهاند.
روند افزایش توجه سرمایهگذاران به نقره
در سال میلادی گذشته نقره با بیش از ۱۷۰ درصد بازدهی همراه بود تا پربازدهترین دارایی سال ۲۰۲۵ لقب گیرد. این فلز از یکسو به دلیل کاربرد صنعتی خود و افزایش تقاضای آن از سوی صنایع مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر و از سوی دیگر با توجه به افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک و نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، با رشد قیمتی کمسابقهای همراه شد. این مساله به افزایش توجه سرمایهگذاران به این فلز برای کسب سود و افزایش تنوع سبد دارایی منجر شد. در ایران تا چند سال پیش با وجود نوسانات قیمت جهانی نقره و اهمیت آن در معاملات جهانی، این فلز سهم قابلتوجهی در سبد سرمایهگذاری فعالان بازار نداشت و در نبود زیرساختهای معاملاتی و دشواری سرمایهگذاری، نقره جایگاه قابل توجهی در معاملات داخلی نداشت.
از سال گذشته، امکان سرمایهگذاری در این فلز با آغاز معاملات گواهیهای سپرده شمش نقره در بورس کالای ایران فراهم شده بود، اما با توجه به محدودیتها و پیچیدگیهای سرمایهگذاری در این گواهیها، همچنان امکان مشارکت برای همه فعالان بازار به سادگی امکانپذیر نبود. همچنین امسال بورس کالای ایران در راستای توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر فلزات گرانبها، تعمیق بازار سرمایه و هدایت نقدینگیهای خرد به سمت تولید و توسعه معادن دست به راهاندازی صندوقهای نقره زد. تاکنون سه صندوق نقره وارد بازار ثانویه بورس کالا شدهاند و یک صندوق نیز در مرحله پذیرهنویسی قرار دارد. فعالان بازار معتقدند ورود نقره به این سازوکار، علاوه بر ایفای نقش پوششدهنده ریسک تورم برای سرمایهگذاران، شفافیت را به چرخه تولید و مصرف این فلز استراتژیک بازمیگرداند. این صندوقها تاکنون نیز با استقبال چشمگیر سرمایهگذاران مواجه شدهاند.
برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید
نظرات