تنگنای روغننباتی
دنیای اقتصاد - عباس بیات : روغـنهای خــوراکی از سال۱۴۰۱ دو شوک بزرگ قیمتی را تجربه کردهاست. حذف ارز ۴هزار و ۲۰۰تومانی در سال۱۴۰۱ موجب جهش یکباره قیمت روغنهای خوراکی شد که اعتراض عموم مردم را بهدنبال داشت.
تنگنای روغننباتی
در دی ماه امسال نیز حذف ارز توافقی و انتقال آن به تالار دوم،بار دیگر جهش قیمت روغن خوراکی را بهدنبال داشت. امید است اینبار نرخ تالار دوم همپای دلار بازار آزاد نوسان کند تا دیگر اینگونه جهشهای قیمتی در روغن خوراکی رقم نخورد. ارزیابی متغیرهای مالی گروه روغن خوراکی نشان میدهد در ۹ماهه امسال، درحالیکه تولیدات این گروه ۵درصد نسبت به دوره مشابه بهبود یافته، مقادیر فروش ۶درصد نزول تجربه کردهاست. میزان درآمد این صنعت در سالجاری بهبود ۳۵درصدی تجربه کردهاست که در مقایسه با میانگین تاریخی شتاب رشد کاهش یافتهاست. متغیرهای سودآوری این صنعت نیز همگام با دیگر متغیرهای بنیادین نزولی بودهاست. بهنظر میرسد با تکنرخیشدن ارز و این جراحی بزرگ و الزامی اقتصاد ایران، هرچند تقاضای روغن در دورههای آتی بهدلیل کاهش تقاضا نزول خواهد یافت، متغیرهای سودآوری بهبود خواهد یافت.
روند رکودی تولیدات
اولین متغیر مهم و اثرگذار صنایع تولیدی، بحث روند تولیدات است. ارزیابی تولیدات روغنهای خوراکی طی 13سال اخیر نشان میدهد؛ میانگین در هر سال790هزارتن روغن خوراکی از طریق بورسیهای این گروه به چرخه تولید درآمد و در هر سال2درصد به مجموع تولیدات افزوده شد. روند تولیدات از سال1401 همزمان با حذف ارز 4هزار و 200تومانی روغنهای خوراکی، بهدلیل نزول تقاضا کاهش چشمگیر 16درصدی را تجربه کرد. در سال1402 روند تولیدات همچنان نزولی و با افت 2درصد همراه شد. طی سالگذشتهبار دیگر جریان تولیدات مثبت شد و تولیدات روغنهای خوراکی با بهبود یکدرصد نسبت به سالماقبل به میزان 757هزارتن بهثبت رسید. بهنظر میرسد باتوجه به حذف ارز توافقی و انتقال آن به تالار دوم، بهدلیل رشد چشمگیر قیمت روغنهای خوراکی در دی ماه امسال، تقاضا بهطور چشمگیر کاهش یابد و میزان تولیدات این گروه نسبت به میانگین تاریخی افت پیدا کند. طی سالجاری در فصول بهار و پاییز میزان تولیدات روغنهای خوراکی نسبت به فصول مشابه سالگذشته کاهشیافتهاست. در پاییز امسال 173هزارتن روغن خوراکی توسط بورسیهای این گروه تولید شد که در مقایسه با پاییز سالقبل کاهش 15درصدی را تجربه کردهاست. در 9ماه نخست امسال 594هزارتن روغن خوراکی به چرخه تولید درآمد که در قیاس با 8ماه ابتدای سالگذشته 5درصد بهبود یافتهاست. بهترین عملکرد در سالجاری مربوط به شرکت «غپونه» است. این شرکت طی 9ماه نخست امسال 21هزار و 890تن محصول تولید کرد که نسبت به مدت مشابه 40درصد بهبود یافتهاست.
روند کاهشی فروش
در کنار بحث تولیدات، روند تناژ فروش شرکتهای تولیدکننده روغن خوراکی میتواند وضعیت متغیرهای بنیادین صنعت را بهتر نمایان سازد. در 13سال اخیر میانگین در هر سال یکمیلیون و 52هزارتن محصول از طریق بورسیهای این صنعت بهفروش رسیده و در هر سال8درصد به مجموع آن اضافه شدهاست. در سال1401 همانطور که پیشتر عنوان شد، حذف ارز 4200تومانی موجب جهش یکباره قیمت روغنهای خوراکی و در نتیجه کاهش تولیدات و به تبع آن افت 40درصدی تناژ فروش شدهاست، بااینحال در سال1402 بهرغم نزول تولیدات، روند فروش مثبت شدهاست که این نشان میدهد افت تولیدات بهدلیل کاهش قدرت خرید مردم بوده و میزان ذخایر انبارها تقاضای بازار را جوابگو بودهاست. طی سال1403، یکمیلیون و 250هزارتن محصول از طریق بورسیهای تولیدکننده روغن خوراکی به بازار عرضه شد که در مقایسه با سالماقبل رشد 11درصدی داشتهاست. در بازه فصلی طی تابستان و پاییز امسال نزول تناژ فروش در روغنهای خوراکی رقم خورده است. در پاییز میزان فروش این صنعت با کاهش 15درصدی نسبت به پاییز سالگذشته، به 283هزارتن تقلیل یافت. در 9ماه نخست امسال، میزان فروش روغنهای خوراکی 871هزار تن بودهاست که در قیاس با مدت مشابه سالگذشته 6درصد افت تجربه کردهاست. بهترین عملکرد امسال مختص به شرکت «غپونه» بودهاست که در سالجاری فروش خود را با بهبود 26درصدی به 20هزار و 900تن افزایش دادهاست.
تقلیل درآمدی
بررسی روند درآمدی شرکتهای روغن خوراکی بازار سرمایه نشان میدهد؛ طی 13سال اخیر میانگین در هر سال39درصد به مجموع درآمد شرکتهای این صنعت افزوده شدهاست. در سال1403، شتاب رشد درآمد بهطور چشمگیر کاهش یافتهاست. طی این سال46هزار و 906میلیاردتومان درآمد فروش روغن خوراکیهای بورسی بودهاست که در مقایسه با سالماقبل تنها 6درصد افزایشیافتهاست. این بهمعنای کاهش 33درصدی شتاب رشد درآمد روغن خوراکیها در سالگذشته است. طی سالجاری بهغیر از تابستان، دو فصل بهار و پاییز کاهش چشمگیر شتاب رشد درآمد تولیدکنندگان روغن خوراکی نسبت به میانگین تاریخی رقم خورده است. در پاییز 14هزار و 485میلیاردتومان درآمد فروش روغنهای خوراکی بهثبت رسیدکه نسبت به پاییز سالگذشته 13درصد بهبود یافتهاست. در 9ماه نخست امسال 45هزارمیلیاردتومان فروش روغنهای خوراکی بوده که در قیاس با مدت مشابه سالگذشته 35درصد بهبود یافتهاست. در این مدت بهترین عملکرد مختص به شرکت «غبشهر» است. این تولیدکننده روغن بورسی طی 9ماه امسال 22هزار و 872میلیاردتومان درآمد شناساییکرده که در قیاس با مدت مشابه 67درصد افزایش یافتهاست.
روند کاهشی سودآوری
بررسی متغیرهای سودآوری تولیدکنندگان روغن خوراکی نشان میدهد؛ از سال1399 روند سودآوری معکوس شده و همگام با کاهش مقادیر تولید و فروش، حاشیه سود روغن خوراکیها با افت چشمگیر همراه شدهاست. میانگین حاشیه سود این گروه طی سالهای گذشته به میزان 12درصد بهثبت رسید. طی سال1403 حاشیه سود این گروه 5درصد بهثبت رسیدهاست که در مقایسه با میانگین تاریخی 7درصد نزول تجربه کردهاست. ارزیابی متغیرهای سودآوری روغن خوراکیها در بازه فصلی نشان میدهد؛ کمی بهبود در حاشیه سود این صنعت خصوصا طی تابستان امسال رقم خورده است. البته این بهبود در درآمد نیز رقم خورده که در پاییز امسال تکرار نشدهاست، بنابراین میتوان انتظار داشت وضعیت سودآوری روغنهای خوراکی در گزارشهای پاییز امسالبار دیگر کاهشی شود. در هر حال حاشیه سود این صنعت در دومین فصل سال15درصد بهثبت رسیدکه نسبت به میانگین تاریخی 7درصد رشد یافتهاست، بااینحال در بهار سالجاری حاشیه سود تنها یکدرصد بودهاست. درمیان چهار تولیدکننده روغن خوراکی بورسی، «غکورش» بهترین عملکرد را از منظر سودآوری بهثبت رساندهاست. این شرکت در سال1403 و تابستان امسال حاشیه سود 16 و 23درصدی بهثبت رساند و پر سودترین شرکت روغن خوراکی بازار سرمایه بودهاست.
برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید
نظرات