اصلاح ادامه دارد؟
دنیای اقتصاد-محمد نعمتزاده: شاخص کل بورس به همراه شاخص هموزن در روز سهشنبه با افت همراه بود. شاخص کل و شاخص هموزن هر دو از ابتدای هفته تاکنون وارد فاز اصلاحی شدند بهطوری که شاخص کل بیش از ۴۳۰هزار و شاخص هموزن بیش از ۹۲ هزار واحد از ابتدای هفته تاکنون افت کردند. فعالان بازار سهام، افزایش ریسکهای سیاسی را یکی از دلایل افت شاخصها توصیف میکنند. به نظر میرسد با کاهش ریسکهای سیاسی و منطقهای بازار سهام دوره اصلاحی خود را میتواند تمام کند.
محمدرضا بیکزادهمقدم، کارشناس بازار سرمایه در این زمینه گفت: با کاهش فاصله بین نرخ ارز بازار توافقی و بازار آزاد و حذف برخی از ارزهای ترجیحی در سند بودجه سال آینده که تصمیمی مثبت، سازنده و اثرگذار اتخاذ شد، شرکتهای بازار سرمایه از این سیاست منتفع شدند؛ چرا که عمده این شرکتها یا صادراتمحورند یا نرخ فروش محصولاتشان بر مبنای دلار نیمایی تعیین میشود. در نتیجه این تصمیم، شاهد شکلگیری فضای مثبت در بازار بودیم، قیمت سهام رشد کرد و پس از تکمیل این سیاست ارزی، بازدهی مناسبی در صنایع مختلف بازار به ثبت رسید. وی افزود: بازار به سطوحی رسیده بود که نیاز داشت بخشی از سهام دستبهدست شود یا اصلاحی، چه از نظر زمانی و چه از نظر قیمتی، در آن رخ دهد. جرقه این اصلاح با افزایش ریسکهای سیاسی و تنشهای منطقهای زده شد و همین موضوع باعث افزایش فشار فروشندگان، تشدید عرضهها و حرکت بازار به سمت منفی شد. در شرایط فعلی، اینکه بازار سهام به چه سمتوسویی حرکت کند، تا حد زیادی به تعیین تکلیف ریسکهای پیشرو بستگی دارد؛ ریسکهایی که در حال حاضر مهمترین آنها، افزایش تنشهای منطقهای است. تا زمانی که این ریسکها مشخص نشوند، به نظر نمیرسد اتفاق خاصی در بازار سرمایه رخ دهد. احتمالا از هفته آینده شاهد جمع شدن تدریجی صفهای فروش خواهیم بود، اما اینکه بازار بتواند بهطور جدی وارد فاز بازگشت شود، محل تردید است.این کارشناس بازار سرمایه درباره چشمانداز بازار سهام گفت: به نظر میرسد از هفته آینده و با احتمال رسیدن شاخص به زیر محدوده ۴میلیون واحد، از شدت فروش کاسته شود و بازار به سمت شرایط متعادلتر حرکت کند؛ البته این وضعیت نیز موقتی خواهد بود تا زمانی که شرایط سیاسی و ریسکهای مرتبط با تنشها و احتمال درگیری نظامی تعیین تکلیف شوند. میتوان گفت احتمالا تا ابتدای سال آینده همچنان با این ریسکها و فضای آغشته به تنش مواجه خواهیم بود. تا آن زمان، بعید به نظر میرسد که بازار سرمایه به دلیل وجود این عدم قطعیتها، فضای رشد قابلتوجهی را تجربه کند و سهامداران نیز احتمالا ترجیح میدهند بخشی از سرمایه خود را به سمت داراییهای امنتر مانند طلا یا ابزارهای با درآمدثابت منتقل کنند.
آیا برای بورس فضای رشدی میتوان متصور بود؟
حسامالدین درمیشی، کارشناس بازار سرمایه به ارزیابی وضعیت بازار سهام پرداخت و گفت: توجه به افزایش قیمتی که دلار در حال حاضر تجربه کرده، به نظر میرسد بهترین مبنا برای ارزیابی وضعیت بازار و سنجش ارزندگی آن، ارزش دلاری بازار باشد. در شرایط فعلی، ارزش دلاری بازار سرمایه در محدوده ۱۰۰میلیارد دلار قرار دارد؛ محدودهای که میتواند یک کف ارزشی و ناحیه دارای پتانسیل تلقی شود. آخرین باری که بازار در چنین سطحی قرار داشت، به سال ۱۳۹۸ بازمیگردد؛ درحالیکه از آن زمان تاکنون عرضههای اولیه متعددی انجام شده و شرکتهای زیادی به بازار اضافه شدهاند که طبیعتا باید ارزش دلاری بازار را افزایش میدادند. اگر میانگین ارزش دلاری بازار را در سالهای ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ محاسبه کنیم، به محدودهای در حدود ۱۴۰میلیارد دلار میرسیم. با توجه به سطح فعلی بازار، میتوان از این منظر پتانسیل رشد حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی را برای بازار متصور بود.
بررسی نسبت قیمت به سود بازار نشان میدهد در حال حاضر در محدوده ۹ تا ۹.۵ واحد قرار دارد. در صورتی که دادههای پرت مربوط به سالهای ۹۸ و ۹۹ حذف شوند، میانگین متعادل بازار عموما در محدوده ۹ واحد بوده است. در دورههایی این نسبت کمتر از ۹ و در دورههایی بالاتر از آن قرار داشته، اما در شرایط عادی، بازار معمولا در محدوده ۱۱ تا ۱۱.۵واحد با واکنش اصلاحی مواجه میشود. نمونه آن نیز در همین سال جاری و در دیماه مشاهده شد که بازار پس از رسیدن به نسبت ۱۱.۵واحد وارد اصلاح شد. در حال حاضر بازار مجددا در محدوده متعادل قرار دارد. نسبت قیمت به سود آیندهنگر (P/E فوروارد)، در حدود ۴.۵واحد قرار دارد که از این حیث نیز پتانسیل مناسبی را نشان میدهد. حتی اگر برای بازار نسبت متعادل ۹ تا ۹.۵ واحد در نظر گرفته شود، حرکت از محدوده ۴.۵ تا ۵ واحد میتواند بازهای معادل ۷۰ تا ۸۰ درصد پتانسیل رشد را برای بازار نشان دهد. نسبت قیمت به سود با توجه به سطوح فعلی، چشمانداز مثبتی را نشان میدهد. در خصوص نرخ بهره بینبانکی نیز باید گفت که در شرایط فعلی، بازار واکنش معناداری به آن نشان نمیدهد؛ چرا که قیمتها در سطوح ارزندهای قرار دارند و صرف ریسک سهام به حدی جذاب شده که اثرگذاری نرخ بهره، حداقل در مقطع فعلی، کمرنگ شده است.
وی به ارزیابی چشمانداز شاخص کل پرداخت و گفت: شاخص کل در روز سهشنبه در محدوده عدد رُند و روانی ۴میلیون واحد قرار داشت. در مرحله قبلی که شاخص کل از این سطح عبور کرد، شاهد یک اصلاح محدود به سمت ۴میلیون واحد بودیم و سپس بازار از همین ناحیه رشد ۱۳ تا ۱۴ درصدی را تجربه کرد. اصلاح فعلی نیز مجددا شاخص را به محدوده ۴میلیون واحد رسانده است و با توجه به کندل سبزی که روز گذشته شکل گرفت، بازار در حال حاضر در محدوده تصمیمگیری قرار دارد و هنوز نمیتوان با قطعیت اظهارنظر کرد. در صورتی که چهارشنبه شاهد شکلگیری یک کندل صعودی قوی باشیم، میتوان انتظار یک رشد حداقل ۱۳ تا ۱۴ درصدی در کوتاهمدت تا سقف قبلی شاخص را داشت.
در مقابل، اگر کندل نزولی قدرتمندی شکل بگیرد و فرض بر این باشد که ریسکهای سیاسی تشدید شوند، محدوده ۳میلیون و ۳۰۰ هزار واحدی برای شاخص کل بار دیگر میتواند در دسترس قرار گیرد. چشمانداز بازار بر اساس مجموعه تحلیلهای ارائهشده، در صورت قرار گرفتن بازار در نسبتهای تحلیلی حوالی ۴.۵واحد و در شرایطی که ریسکهای سیستماتیک و نظامی تشدید نشوند و خدای ناکرده کشور وارد فضای جنگی نشود، بسیار مثبت ارزیابی میشود. برای سال آینده نیز در صورتی که ریسکهای سیاسی و نظامی افزایش نیابند، میتوان حداقل بازدهی ۷۰ تا ۸۰ درصدی را برای بازار متصور بود. در میان مولفههای اثرگذار بر بازار، مهمترین و اثرگذارترین عامل در شرایط فعلی، متاسفانه تنشهای سیاسی است. بهگونهای که میتوان گفت حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد نگاه فعالان بازار به تنشهای سیاسی و منطقهای معطوف شده است. مولفه بعدی، نرخ ارز است که با توجه به افزایش قیمت آن، میتواند اثر مستقیمی بر سودآوری شرکتها داشته باشد و در نهایت ارزش دلاری بازار را بهروزرسانی کند.
برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید
نظرات