بازگشت بهره به روند صعودی

دنیای‌اقتصاد : بانک ‌مرکزی اعلام کرد در ادامه بر‌‌‌گزاری ۴۳نوبت حراج هفتگی و ۷مرحله پذیره‌‌‌‌‌‌‌نویسی اوراق مالی اسلامی دولتی در سال‌گذشته، ششمین مرحله حراج این اوراق در سال۱۴۰۲ روز سه‌‎‌شنبه ۲۱شهریورماه سال‌ جاری برگزار شد. در این حراج حدود ۵۵۸/ ۱هزار میلیارد تومان اوراق فروخته شد. طبق قانون بودجه۱۴۰۲، تا پایان سال جاری دولت ۱۸۵هزار میلیارد تومان تامین مالی از طریق اوراق خواهد داشت و تا به امروز ۸۶۲/ ۲۵هزار میلیارد تومان از این اوراق را فروخته است.

به این ترتیب حدود 14درصد از اوراق مالی موردنیاز امسال دولت تا به اینجا تامین شده است. به گزارش وزارت اقتصاد همچنین 30هزار میلیارد تومان اوراق غیرنقدی اسناد خزانه اسلامی نیز به زودی توسط دستگاه‌های اجرایی به گیرندگان واگذار خواهد شد. اوراق غیر نقدی اسناد خزانه اسلامی اوراقی است که دولت به ازای بدهی‌های خود از دیگران نکته قابل تامل در رابطه با حراج هفتم این است که تمام فروش بازار در بورس صورت گرفت و هیچ بانک و موسسه اعتباری غیر بانکی در این حراج شرکت نکرد. ابزارهای مالی اسلامی یا همان صکوک، اوراق‌ بهادار با ارزش مالی یکسان و قابل‌معامله در بازارهای مالی هستند.

این اوراق بر پایه یکی از قراردادهای مورد تایید اسلامی طراحی شده‌‌‌‌‌‌‌ و دارندگان آن به ‌صورت مشاع مالک یک یا مجموعه‌‌‌‌‌‌‌ای از دارایی‌ها و منافع حاصل از آنها هستند. صکوک ابزار نوینی است که در کشورهای اسلامی به جای اوراق قرضه به‌‌‌‌کار گرفته می‌شود. این اوراق مبتنی بر دارایی با درآمد ثابت یا متغیر قابل‌‌معامله در بازار ثانویه و بر اساس اصول شریعت هستند. اوراق صکوک باید خود ارزش داشته باشند و نمی‌توانند براساس فعالیت‌های سفته‌بازی باشند. علاوه بر این بانک مرکزی گزارش عملیات سیاست پولی و آمار جدید نرخ بهره بین‌بانکی را منتشر کرد. طبق این آمار 33/ 95هزار میلیارد تومان اوراق در قالب عملیات بازار باز فروخته شد و نرخ بهره بین‌بانکی از 57/ 23درصد به 62/ 23 رسید.


کارنامه حراج هفتم
به گزارش بانک‌ مرکزی، در راستای عرضه تدریجی «اوراق مالی اسلامی دولتی» توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی (دولت) در تواترهای هفتگی، مرحله هفتم حراج این اوراق در سال1402 در روز سه‌‌‌‌‌‌‌‌شنبه 21شهریور اجرا شد. بانک‌ مرکزی در حراج‌‌‌‌‌‌‌های مزبور خدمات کار‌‌‌گزاری مورد‌نیاز را به وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی ارائه می‌دهد. بانک مرکزی پیشنهادهای دریافت‌شده از بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی را برای تصمیم‌گیری به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال و این وزارتخانه نسبت به تعیین سفارش‌های برنده اقدام می‌کند.

بانک مرکزی بر اساس بند «ع» تبصره(5) قانون بودجه سال1402 صرفا مجاز به خرید و فروش اوراق مالی اسلامی دولت در بازار ثانویه اوراق است. کارگزاری این بانک ضمن تامین‌زیرساخت معاملات و برگزاری حراج، تعهدی نسبت به حجم و قیمت اوراق مالی اسلامی دولتی فروش‌رفته ندارد و اوراق مزبور را در بازار اولیه برای تامین مالی دولت خریداری نخواهد کرد. طبق گزارش بانک‌ مرکزی، نرخ سود اسمی سالانه در این حراج 5/ 20‌درصد اعلام ‌شده است. قیمت هر ورقه اوراق مالی در این حراج‌‌‌‌‌‌‌ها 100هزار ‌تومان است. مهلت ارسال سفارش برای حراج امسال از ساعت 8:00 یکشنبه 19شهریور1402 تا ساعت 12:00 همان روز بود. در این حراج حداقل حجم سفارش 500هزار ورقه بوده است.


عملکرد بانک مرکزی
در این حراج‌‌‌‌‌‌‌ها بانک مرکزی سفارش‌های دریافت‌‌‌‌‌‌‌شده از بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی را برای تصمیم‌گیری به آن وزارت ارسال و وزارت مزبور نسبت به تعیین سفارش‌های برنده اقدام می‌کند. درنهایت، عرضه اوراق به تمام برندگان انجام می‌شود. در این حراج 646/ 14هزار ‌میلیارد ‌تومان اوراق مالی اسلامی دولتی با عنوان آراد عرضه شد که در این میان 588/ 1هزار میلیارد تومان از این اوراق به ‌فروش رفت. در نتیجه از کل اوراق عرضه‌‌شده در این حراج هیچ بانک و موسسه غیربانکی حضور نداشت و کل رقم فروش رفته را اشخاص حقیقی در بازار سرمایه خریداری کرده‌‌‌‌‌‌‌اند. به این ترتیب بررسی این آمار نشان می‌دهد در این حراج تنها حدود 8/ 10درصد از اوراق عرضه‌‌شده به ‌فروش رفت. نوع اوراق ارائه‌‌شده در این حراج مرابحه عام، کوپن‌‌‌‌‌‌‌دار و با تواتر پرداخت سود 6ماهه بوده است.

عملیات بازار باز
بانک مرکزی همچنین آخرین گزارش عملیات سیاست پولی را منتشر کرد‌. طبق این گزارش، بیست و پنجمین حراج عملیات بازار باز در روز دوشنبه 20شهریور ماه برگزار شد. در این حراج با توجه به پیش‌بینی بانک مرکزی از وضعیت نقد‌ینگی د‌ر بازار بین‌بانکی، موضع عملیاتی بانک مرکزی د‌ر این هفته توافق بازخرید‌ بود‌. بنابراین توافق‌نامه بازخرید‌، توافقی بین د‌و طرف است؛ به‌نحوی‌‌که یک طرف اوراق بهاد‌ار خود‌ را به قیمت مشخص به طرف د‌یگر می‌فروشد‌ (پول قرض می‌کند‌) و به‌طور همزمان تعهد‌ می‌کند‌ که همان اوراق بهاد‌ار را به قیمت مشخص و د‌ر تاریخ مشخص د‌ر آیند‌ه بازخرید‌ کند‌. نرخ بهره‌ای که د‌ر قرارد‌اد‌ ذکر می‌شود‌ نرخ بهره ریپو نامید‌ه می‌شود‌. توافق‌نامه بازخرید‌ معکوس نقطه مقابل توافق‌نامه بازخرید‌ است.

هنگامی که بانک مرکزی می‌خواهد‌ خلق نقد‌ینگی برای بانک‌ها را آسان‌تر کند‌، از توافق‌نامه بازخرید‌ استفاد‌ه می‌کند‌ و هنگامی که می‌خواهد‌ خلق نقد‌ینگی را برای بانک‌ها سخت کند‌ و د‌سترسی آنها به ذخایر را د‌ر بازار بین‌بانکی محد‌ود‌ کند،‌ از بازخرید‌ معکوس استفاد‌ه می‌کند‌. از این ‌رو، این بانک به اجرای عملیات بازار باز د‌ر قالب توافق بازخرید‌ به مبلغ 31/ 95هزار میلیارد‌ تومان اقد‌ام کرد‌. تعد‌اد‌ بانک‌ها و موسسات شرکت‌کنند‌ه د‌ر این حراج 20 موسسه بود‌ه است.علاوه بر این بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی می‌توانند‌ د‌ر روزهای شنبه تا چهارشنبه از اعتبارگیری قاعد‌ه‌مند‌ (د‌ریافت اعتبار با وثیقه از بانک مرکزی) مشروط به د‌ر اختیار د‌اشتن اوراق مالی اسلامی د‌ولتی و د‌ر قالب توافق بازخرید‌ با نرخ سقف د‌الان نرخ سود‌ (24د‌رصد‌) استفاد‌ه کنند‌.

د‌ر حراج پیشین عملیات بازار باز 2موسسه بانکی و غیربانکی از امکان اعتبارگیری قاعد‌ه‌مند‌ استفاد‌ه کرد‌ند‌. ارزش میزان اعتبارگیری قاعد‌ه‌مند‌ د‌ر این حراج 92/ 2هزار میلیارد‌ تومان بود‌ه است با این حال در این حراج هیچ موسسه‌ای از امکان اعتبارگیری قاعده‌مند استفاده نکرده است. نرخ بهره بین‌بانکی به‌عنوان متغیری که تحت‌تاثیر منابع عرضه‌شده بانک مرکزی در عملیات بازار باز تعیین می‌شود در حراج پیشین با کاهش 02/ 0درصدی به رقم 55/ 23درصد رسید. در این حراج اما نرخ بهره بار دیگر روند صعودی به خود گرفت و از 55/ 23 درصد به62/ 23درصد رسید. افزایشی که به نظر می‌رسد به خاطر عدم پذیرش حجمی از سفارش‌های ارسال‌شده به حراج عملیات بازار باز بوده باشد.

حجم سفارش‌های ارسالی به این حراج 24/ 110هزار میلیارد تومان بوده است با این حال حجم سفارش‌های پذیرفته‌شده برابر با 31/ 95هزار میلیارد تومان بوده است. نرخ بهره در اوج خود در امسال در 27اردیبهشت‌ماه به 76/ 23درصد رسید؛ اما با گذشت زمان بانک مرکزی با تغییر سیاست خود و افزایش عرضه ذخایر در عملیات بازار باز، نرخ بهره را کاهش داد. بررسی عملکرد بانک مرکزی در حراج‌های خرداد تیر و مرداد نیز نشان می‌دهد نرخ بهره بین‌بانکی به‌طور کلی در کانال 4/ 23 تا 6/ 23درصد در نوسان بوده و تغییرات شدیدی در نرخ بهره بین‌بانکی رخ نداده است.


این خبر را به اشتراک بذارید!

نظرات


برای ارائه نظر خود وارد حساب کاربری خود شوید